Pudiera parecer foránea, pero nada máis lonxe da realidade. A oliveira ten presenza na Galicia interior cando menos dende a época romana. É unha árbore que non medra en calquera parte, está condicionada por unha serie de factores, entre eles o clima.
De aí que o carácter mediterráneo de certas áreas galegas, principalmente do sur de Lugo e do oriente ourensán, garantise a súa expansión no pasado. Iso ata os Reis Católicos, etapa histórica na que se freou por decreto o seu cultivo. Sen embargo, conseguiu pervivir en determinadas zonas montañosas ata hoxe como é o caso de Valdeorras e Quiroga. Pero destinada principalmente ao autoconsumo.
Quiroga foi precisamente unha das primeiras comarcas galegas en recuperar a súa tradición olivareira, dándolle un enfoque de futuro, tanto desde unha perspectiva económica, como medioambiental, cultural e turística. Foi unha aposta pública, pero tamén privada. Así dende o Concello de Quiroga déronse pasos como a restauración do muíño de Bendilló e a creación da Mostra de Aceite, que se celebra nese mesmo pobo dende hai xa trece anos. Ademais promoveu e rexistrou a marca “Aceite de Quiroga”, co fin de certificar as características deste produto e de regular a súa produción e posterior comercialización.
Na década dos 90 esta comarca lucense retomou a plantación de oliveiras e produciuse tamén un impulso neste cultivo da man de proxectos empresariais como os de Adegas Val de Quiroga (unindo viño e aceite) e, más tarde, Aceiroga.
“En Bendollo sempre houbo oliveiras e tradición de aceite”, di o responsable desta última empresa, Manuel Mondelo Rodríguez, “eu fixen aceite dende neno. Elaborábase moito e incluso se cambiaba por produtos dos maragatos, pero alá polos anos 60 parouse debido á emigración e fóronse abandonando as oliveiras. O pouco que se continuaba facendo non era para comer, senón para usos mediciñais. Pero nos 90 optamos por recuperalo e comezamos a plantar outra vez e, despois a elaboralo, pero dándolle un enfoque de calidade. No ano 2003 ou 2004 empezaron a traerse muíños para moelo. Antes metíase a oliva tal cal viña, agora quítaselle todo, lávase, límpase, mestúrase ben e vai a unha temperatura de 25 graos”.
Texto: Ángeles Rodríguez Foto: Carlos G. Hervella
(A información íntegra pode lerse na edición en papel do periódico O Sil).
