CulturaCulturaÚltima hora

A despoboación causada pola peste no rural na Idade Media levou á extensión do viñedo en Galicia

Contábao en Verín o profesor José Miguel Andrade na conferencia que abría o ciclo "Do Viño en Galicia 2019"

A devastación poboacional causada polas grandes epidemias de peste bubónica que asolaron Galicia no medievo remataron por favorecer enormemente a expasión do viñedo, ata entón superado por outros cultivos, como o das mazás de sidra. Estas explosións epidémicas causaron a morte de entre un cuarto e a metade da poboación en toda Europa. Así o sinalaba o profesor de Historia Medieval da Universidade de Santiago de Compostela (USC), José Miguel Andrade, na conferencia impartida o 26 de outubro no Museo Claustro Mercedario de Verín e que abría o ciclo “Do Viño de Galicia 2019”, que percorrerá as denominacións de orixe.

Tras esta traxedia da peste, como consta na numerosa documentación medieval examinada e procedente na súa maioria do Tumbo do mosteiro de San Salvador de Celanova (un cartulario onde os monxes apartaban a documentación relevante), moitos territorios de cultivo quedaron ermos.

Pero a historia está chea de grandes oportunidades, que ás veces chegan dacabalo das grandes desgrazas. Así os propietarios dos terreos, normalmente os grandes mosteiros como o de Celanova no caso de Monterrei, comezaron a esixir nos novos contratos de aforamento a prantación de bacelos, como condición para autorizar o uso da terra. A uva comezou así a superar e sustituir á maza, que si quedou como predominante no territorio asturiano.

E dende o século XVI os documentos constatan un notable incremento da superficie adicada ao viñedo en toda Galicia, de resultas en última instancia á gran despoboación provocada pola peste.

Alfonso X e San Rosendo

No caso de Monterrei, o gran protagonista da historia da documentación sobre este territorio entre os anos 950 e 1450 é Rosendo Gutiérrez, abade de Celanova que pasaría á historia como San Rosendo e propietario e cedatario ao mosteiro de gran parte dos actuais terreos que ocupa a DO Monterrei. Tamén tivo importancia o papel dun monarca, Alfonso X o Sabio, que confirmou a colonización e poboación da acrópole do actual Monterrei para contrapoñer, precisamente, o seu poder ao dos monxes de Celanova.

A primeira mención documental medieval ao viñedo en Monterrei provén dunha donación á orde de San Rosendo dun matrimonio dunha viña nun lugar “qui dicitur olimbriga”, é dicir a actual Oimbra. Outra mención especial é na Carta Pobla de Verín, de 1183, onde ordenaba disposicións legais sobre o viñedo.

O ciclo “Do Viño 2019” está organizado polo Museo do Viño de Galicia, en colaboración coas cinco DD.OO. de Galicia, e desenvolverase durante os próximos dous meses en cada unha delas.

Fotos: Concello de Verín.

 

 

 

 

 

Artigos relacionados

Back to top button

Uso de cookies

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies.
Pinche el enlace para mayor información. También puede consultar aquí nuestra política de protección de datos

ACEPTAR
Aviso de cookies
Close