ColaboraciónsCulturaCulturaMúsicaOpiniónÚltima hora

Arredor das Letras Galegas do 2020

Artigo e montaxe realizada pola valdeorresa María Elva Delgado

Ó longo desta semana, máis concretamente o 17 de maio, conmemórase en Galicia o Día das Letras Galegas (aínda que este ano debido á pandemia non se celebrará ata o 31 de Outubro) que, como sabedes, é unha celebración que se instituiu en 1963 con motivo do centenario da publicación en Vigo da obra de Rosalía de Castro, Cantares Gallegos (1863), que marcaría o inicio do “Rexurdimento” galego.

Este Día creouse para rendirlle homenaxe ás persoas que destacaron pola súa creación literaria en galego, ou pola defensa desa lingua. Cada ano adícase a unha personalidade diferente escollida pola Real Academia Galega seguindo uns criterios.

 

Vídeo da canción ” A fala e falade galego”, poema de Eduardo Pondal e interpretada por Juan Pardo.

 

Este ano o homenaxeado é Ricardo Carballo Calero, considerado como unha das figuras máis relevantes da cultura galega da segunda metade do século XX.

Carballo Calero (Ferrol, 1910 – Santiago de Compostela, 1980) foi pioneiro en moitas cousas, entre elas ter sido o primeiro catedrático de Lingua e Literatura Galegas, exercendo a docencia na Universidade de Santiago. A súa traxectoria vital está moi ligada ó galeguismo desde 1926,en torno ó Seminario de Estudos Galegos, e relacionaríase con Vicente Risco, Castelao, Otero Pedrayo e outros intelectuales destacados da Xeración Nós. Participou na fundación do Partido Galeguista e no proceso de redacción do Estatuto de Autonomía para Galicia.

Na Guerra Civil loitou no bando republicano e en 1939 foi detido e condenado a prisión. Dous anos despois foi liberado coa prohibición de exercer cargos públicos, o que o levaría ó exercicio privado da docencia en Lugo, onde estableceu relacións co galeguismo no exilio.

A súa creación literaria abarca a poesía, a narrativa, o ensaio e o teatro. Na súa producción poética destacan “Vieiros” (1931), “Poemas pendurados dun cabelo” (1952), “Pretérito Imperfeito” (1980), “Cantigas de amigo e outros poemas” (1986) ou “Reticências”(1990).

Como dramaturgo publicou: ” A sombra de Orfeo”, “Farsa das zocas”, “A arbre”, “Auto do prisioneiro” (1971) e “Teatro Completo” (1982).

Como narrador, deixou títulos como “Xente da Barreira” (1950), a primeira novela en galego da posguerra, centrada nunha saga fidalga do rural, e “Scórpio” (1987), na que retrata a xeración dos vencidos na guerra civil española.

 

Unha das obras escritas por Carvalho Calero.

 

Escribiu ademais, a “Historia da Literatura Galega  Contemporánea” (desde 1808 ata 1936) ; a primeira edición saíu en 1963 e según él mesmo comentou “estaba concebida como o volume inicial dos dous proxectados”. Mais cando, dez anos despóis, o traballo ficou concluso, achábase esgotado o volume que se publicara, e parecéu oportuno imprimir nun só todo o texto” . A terceira edición foi publicada pola Editorial Galaxia en 1981.

Aí van uns versos dun dos seus poemas:

 

Maria Siléncio

Cabeleira de chúvia, ollos de néboa.

Maria Siléncio, esfarrapada, à espreita.

 

Sempre agardando, pola noite, as barcas.

A tua angúria fala con olladas.

 

Maria Nocturna: no peirán ¿qué esperas?

¿polo dia non vives?

¿Naces cada solpor? ¿Cais de primeira estrela?

 

Maria Siléncio, sempre dura e muda…

¿Cál é a barca que agardas?

 

Das fontes dos teus ollos

fluen rios de sono.

Pero ti sempre dura e desvelada,

batida polo vento, no peirán…

 

Maria Siléncio, eu roubaria

no ceu

a estrela de mel,

na água

a estrela de prata,

pra che mercar a fala.

 

Se queres ulir flores,

darei-che a flor da lúa.

…………………

 

Vídeo da canción ” Maria Silencio” de Carballo Calero, interpretada por A Minha Embela.

 

Para Valdeorras tamén é importante este día porque queremos seguir reivindicando un Día das Letras Galegas para o noso paisano Florencio Delgado Gurriarán; aquí seguimos loitando para que a súa labor como escritor no exilio sexa recoñecida ademais de por nós, pola Real Academia Galega.

 

Poemario do corgomés Florencio Delgado Gurriarán.

 

Vaia a continuación uns versos dun poema adicado no seu día ós ¨ seus lonxanos viciños de Córgomo¨.

 

Córgomo de Valdeorras

Tesouro de lembranzas:

garimosas, acedas,

ou mouras de tristura

ou dóces e sinxelas.

 

Acubilladas todas,

do pasado, antre a néboa.

¿ Por qué xurden agora

na miña mente inqueda?

 

Arastora, na longa lonxanía,

volto a vivir a vida do pasado.

Lembro a nenez e lembro a mocedade,

lembro a noiva sinxela dos quince

anos.

 

……………………….

 

Vídeo Anxo Rei en Córgomo “Ahí ven o maio” de Florencio M. Delgado Gurriarán, interpretada polo cantautor valdeorrés Anxo Rei.

Feliz Día das Letras a todos os Galegos!

 

Texto, montaxe e fotos: María Elva Delgado.

Artigos relacionados

Back to top button

Uso de cookies

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies.
Pinche el enlace para mayor información. También puede consultar aquí nuestra política de protección de datos

ACEPTAR
Aviso de cookies
Close