Publicidade
CulturaCulturaÚltima hora

Valbuxán dalle o último adeus ao seu pintor e poeta

Nesta localidade bolesa despedíase a José Porto García "Yosso" na mañá do 1 de setembro

 

A súa foi unha vida marcada por e para a arte. A súa inquedanza creativa levouno xa dende moi novo fóra da súa aldea, Valbuxán (O Bolo) para estudar. Despois José Porto García “Yosso”, tamén coñecido como Xosé de Valbuxán, iniciaba unha xeira por diferentes países europeos como Francia ou Italia, mentres pintaba e escribía.

Con 45 anos, regresaba á súa aldea natal, que tantas veces retratou na súa obra plástica e na súa escrita, para non marchar xa máis. Nesta localidade bolesa, familia, amigos e veciños dábanlle o seu último adeus a este gran artista, que falecía con 76 anos.

O seu funeral tiña lugar ás 11:30h. do 1 de setembro na pequena igrexa de Valbuxán, dedicada a Santa Catalina. Durante a cerimonia relixiosa, o sacerdote José Antonio Crespo lembraba a faciana intelectual e artística de Yosso, incidindo no seu legado e no feito de que “non buscaba facer negocio coa súa arte. Cada unha das súas obras era un proceso interior laborioso, profundo e artístico ao que non podía poñer prezo porque era algo que nacía do máis fondo da alma e iso non se compra nin se vende”.

 

 

Tamén comentaba que as orixes de Yosso sempre estiveron moi presentes na súa obra, na que “reflexa as súas vivencias persoais, a súa relación coa familia, co pobo, e mesmo os debuxos cos que ilustraba os seus escritos estaban cheos dunha entrañable relación de agarimo con todo. Era un alma profundamente sensible. A súa pintura e escrita eran unha chamada a facer da vida unha obra de arte”, resaltaba o sacerdote.

O funeral finalizaba cunha lectura, a cargo de Sonia, sobriña política de Yosso, dun poema deste autor titulado “Aínda che quero o mesmo” do libro “Itinerario poético seleccionado”. Despois, os asistentes acompañaban camiñando o féretro ata o cemiterio, onde agora repousa este destacado autor, que deixa un gran baleiro na arte valdeorresa.

Este momento foi tamén relatado por el nunha das súas poesías, “O enterro” (do libro “Itinerario poético seleccionado”, páxs. 213-218).

O enterro

Camiño da igrexa,

costa arriba,

rube a xente,

silandeira,

caladiña,

resignada.

 

De cando en cando

ó rosario

contestando,

de cando en cando

voltando

súas caras,

os rapaces

van dediante,

dous farois,

cruz de prata…

Unha coroa de flores

roxas e brancas.

 

Logo, os homes

Logo o crego

Logo a caixa.

 

Os homes,

co incero metido dentro,

xunto a alma.

 

Os cregos cantarelando

coma se non fose nada.

 

E na caixa

o cadáver

xa sen alma:

e iso sí que non é nada.

 

Despois

e de contado,

de mulleres

enloitadas

e amoucadas,

una longa

ringleira,

ampeante,

sotelante…

que parez que non acaba.

 

A serán sen sol, 

cincenta,

tamén parez enloitada;

e recende a cera,

a incenso,

a morto,

a enterro,

a caixa.

 

*

Camiño da igrexa

costa riba,

rube a xente,

silandeira,

caladiña,

resignada.

 

Paseniño, paseniño,

ruben, ruben,

van rubindo

cara riba

mentres baixa

moucamente

da espadana

da eirexiña

do lugar

o dobrar,

o badalar,

das vellas

campás.

 

Alá enriba

fica ela

-a nosa eirexa-

bela e anterga,

e ó arredor,

o esquecido

cemiterio,

onde agarda

a cada quen,

oca e fría,

una buraca.

 

Qué currunchos

máis pequenos

neste intre

fannos falla!

 

Connosco

soamente

levaremos

o posto.

 

Do demáis, 

nada de nada.

 

*

Camiño da igrexa,

costa arriba,

rube a xente,

silandeira,

caladiña,

resignada.

 

De cando en cando

o circio ambiente

estala.

Séntense,

os queixumes

e os saloucos

das mulleres

enloitadas.

 

O aire é lento

e parece vai chover.

 

A serán sen sol, cincenta,

tamén parez enloitada…

e recende a cera,

a incenso,

a morto

a enterro

a caixa.

 

Cada vez

sinto más preto

o son dos sinos, 

o son das campanas.

Desas campanas

da eirexiña

do meu pobo,

penduradas

da espadana, 

que tantas veces oín

e tanto chegui a amalas…

 

Agora tocan a morto,

e cando tocan a morto

teñen un son que me da grima,

que me agoira,

que me entala.

 

Sei que un día 

tocarán tamén por min

como agora fan por outro

e non estarei aquí

pra escoitalas…

 

Non estarei aquí

nin sei onde estarei

que de alí ninguén volveu

dicirnos nada.

 

Hai que crer

somentes crer

e ter espranza…

inda vendo

coestes ollos

que coa morte

a vida acaba.

 

Todo isto

pra min é

de mao siso.

 

Non atopo 

certidume

nin verdade

nin sequera

algún indicio, 

nesta vida,

de que outra

nos agarda.

 

Realidade 

e aparencia

son tan duras,

son tan feas,

son tan claras…

 

Hai que crer

e custa tanto…

 

Mais, ¿non é

-di o evanxeo-

que á fe

tamén os feitos

lle fan falla?

 

Por eso

todiño

me rebelo,

me arrepoño

e me adoezo;

e estou doente

e son reberte

e son rebezo…

 

Xa que logo

hai que crer

somentes crer

e ter esperanza…

Inda vendo

coestes ollos

que coa morte

todo acaba.

 

Fotos: Carlos G. Hervella.

Dúas pinturas que amosan o estilo característico deste pintor valdeorrés.

Artigos relacionados

Back to top button

Uso de cookies

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies.
Pinche el enlace para mayor información. También puede consultar aquí nuestra política de protección de datos

ACEPTAR
Aviso de cookies
Close